Şehir planlama

Şehir ve bölge planlama mesleği en genel anlamıyla; ülke düzeyinden yerel ölçeğe kadar her türlü yerleşmede fiziksel/mekansal gelişmelerin bir plan/düzen çerçevesinde biçimlenmesine katkıda bulunmak olarak tanımlanabilir. Şehir planları hazırlanırken bir kentin ya da kentsel çevrenin tüm öğelerinin mekansal düzenlenmesinin belirlenmesi amaçlanır. Bir kentin tüm öğeleri denildiğinde şehir planlama oldukça karışık ve zor bir uzmanlık alanı gibi görülebilir ki, gerçekte de öyledir. Şehir planlama mesleği bilim ve sanatın karışımıdır. Pek çok farklı disiplini çevreler ve tek bir şemsiye altında toplar.
Modern anlamıyla şehir ve bölge planlama; 19 yy sonlarında hızla gelişen sanayi şehirlerindeki kötü sosyal, ekonomik ve çevre koşullarına çözüm üretmek amacını güden bir uzmanlık alanı olarak tanımlanıp gelişmeye başlamıştır. Başlangıçta mimarlık ve çevre mühendisliği bu uzmanlık alanının çekirdeğini oluşturmuştur. Kamu sağlığı uzmanları, ekonomistler, sosyologlar, hukukçular ve topoğrafların katılımıyla bir şehri planlamak daha anlaşılır hale gelmiştir. Çağdaş şehir ve bölge planlama anlayışının araştırma, analiz, tasarım ve uygulama teknikleri tüm bu alanların disiplinlerarası sentezinden gelişmiştir.
Şehir plancısı, planlı gelişmenin sağlanması için, yerleşmelerin gelişimde etkili olabilecek mekansal, sosyal, demografik, ekonomik ve teknik verilerle estetik, kültürel (tarihi-arkeolojik), doğal/ekolojik etmenleri birlikte değerlendirerek geleceğe yönelik amaç ve hedefleri koyan, uygulama araçlarını ve süreçlerini tanımlayan, karar vericilere alternatif öneriler oluşturan ve bunların uygulanmasında rol alan uzmandır. Bu haliyle şehir planlaması, teknik ve politik bir süreç/yöntem olarak da tanımlanabilir.