Koruma planları

Koruma Amaçlı İmar Planları ilgili yönetmelikte; Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca belirlenen sit alanlarında, alanın etkileşim geçiş sahasını da göz önünde bulundurarak, kültür ve tabiat varlıklarının sürdürülebilirlik ilkesi doğrultusunda korunması amacıyla arkeolojik, tarihi, doğal, mimari, demografik, kültürel, sosyo-ekonomik, mülkiyet ve yapılaşma verilerini içeren alan araştırmasına dayalı olarak; halihazır haritalar üzerine, koruma alanı içinde yaşayan hane halkları ve faaliyet gösteren iş yerlerinin sosyal ve ekonomik yapılarını iyileştiren, istihdam ve katma değer yaratan stratejileri, koruma esasları ve kullanma şartları ile yapılaşma sınırlamalarını, sağlıklaştırma, yenileme alan ve projelerini, uygulama etap ve programlarını, açık alan sistemini, yaya dolaşımı ve taşıt ulaşımını, altyapı tesislerinin tasarım esasları, yoğunluklar ve parsel tasarımlarını, yerel sahiplilik, uygulamanın finansmanı ilkeleri uyarınca katılımcı alan yönetimi modellerini de içerecek şekilde hazırlanan, hedefler, araçlar, stratejiler ile planlama kararları tutumları, plan notları ve açıklama raporu ile bir bütün olan nazım ve uygulama imar planlarının gerektirdiği ölçekteki planların yapımı olarak tanımlanmıştır.

Son derece zengin bir tarihi mirasa sahip olan ülkemizde, özellikle kentsel, arkeolojik ve doğal sit alanlarında koruma amaçlı imar planları üretilmektedir. Koruma amaçlı imar planlarının birinci önceliği koruma kurulları tarafından tespit edilmiş korunması gerekli tarihi, kültürel ve doğal varlıkların fiziki-sosyal-ekonomik açıdan korunma ve yaşatma kararlarını planlamaktır. Bu kapsamda sadece tescilli varlıkların korunması yeterli olmamakta, çevresi ile birlikte ele alınarak, koruma planı ilkeleri doğrultusunda planlanması gerekmektedir.

Koruma amaçlı imar planlarında mekansal kararların üretilmesi, mekanın dönüştürücü gücü üzerinden sosyal ve ekonomik yapının da belirlenmesini gerekmektedir. Koruma ilkesi kendi içinde sürekliliğin sağlanmasını da gerektirmektedir. Süreklilik ise ancak sosyal ve ekonomik yapının da dengelenmesi ile gerçekleşebilir.